"Yazılmamış ən gözəl şeirə – Sənə..."

Sevgi nədir?

Şairin də dediyi kimi:

“Sevgi vardır ki, dodaqlarda açar güllərini,

Sevgi vardır ki, bir az qar kimi, rüzgar kimidir.

Sevgi vardır oxudur qəlbidə bülbüllərini,

Böylə bir sevgi mənim ruhumu oxşar kimidir”. (M.Müşfiq)

Sevgi ona düçar olanları dəli edib çöllərə də sala bilər, şair edib ədəbiyyata da. Həm dünya, həm də Azərbaycan ədəbiyyatında bu hər iki hala kifayət qədər örnəklər var. Məhəmmədhüseyn Şəhriyar da bu nakam məhəbbətdən şair olanlardandır. “Sürəyyanın eşqi olmasaydı, mən şair yox, həkim olardım" deyən şair onunla şeirlərdə yan-yana gəlib. Hətta gecə öz Sürəyyasının xəyalını görür və ona məşhur “Yar qasidi” şeirini yazır. Amma sevgi yalnız uğursuz olanda şair etmir. Eşq həyatında uğurlu olan və bunu ədəbiyyatında əks etdirən şairlər də az deyil.

“Sənin gülüşlərin yaz səhərindən

Hissimə, fikrimə sanki rəng alır.

Gül ki, şeirlərim gülüşlərindən

Qırılmaq bilməyən bir ahəng alır”.

Müşfiq Dilbərə olan sevgisini bu cür ifadə edirdi. Sevgi yalnız şairləri ilhama gətirmir. O ən qəddar insanların belə zəif nöqtəsi ola bilər. Sevgi insanı acizləşdirdiyi üçünmü “zəif nöqtə” olur?

Təbii ki, yox. İnsan əgər birini sevərsə, onu itirməkdən çox qorxar. Elə buna görə də sevgi “zəif nöqtə” hesab edilir. Sufilər sevgini insanın ən ali məqamı olaraq görürdülər. Amma onların tərənnüm etdiyi ilahi eşq idi. İstər dünyəvi olsun, istərsə də ilahi insanın yetişə bildiyi ən uca, ən ali mərtəbə eşqdir, sevgidir.

Sevgi yalnız ailə həyatı qurmaq üçün deyil, həm də həyatı anlamaq, ondan zövq almaq üçündür. Bəlkə də buna görə axmaq insanlar aşiq ola bilmirlər. Sevgi gözəldir. Amma atalarımızın bir sözü var “gözəllik qurban tələb edir”. Bəli sevgi də qurban tələb edir. Sevdiyi üçün ailəsindən, sənətindən, xasiyyətindən hətta özündən vazkeçən insanlar var. Oskar Vayld şeirində bunu belə təsvir edir.

“Hər kəs sevdiyini öldürür,

Dediklərimə qulaq as,

Bəziləri bunu bir baxışla edir,

Bəziləri yaltaq sözlərlə.

Qorxaqlar öpüşlə öldürür...”

İnsan heç sevdiyinə qıya bilərmi?

Cəfər Cəbbarlının “Oqtay Eloğlu” faciəsində əsərin baş qəhrəmanı, Oqtay Firəngizi öldürmür, onu cahil insanların əlindən alarq əbədiyyətə qovuşdurur.

Bəli, sevgi adamı dəli edir. Amma bu dəliliyin necə bir zövq verdiyini yalnız eşq şərabından sərxoş olanlar bilər. Aşiq olmuş birinin həyatı 180 dərəcə dəyişir. Artıq iki nəfər üçün düşünür. Gecə yatanda da onu düşünür, səhər yuxudan duranda da ağlına ilk o gəlir. Özünü ona məcbur hiss edirsən, bu məcburiyyəti Atilla İlhan belə təsvir edir.

“Ben sana mecburum bilemezsin

Adını mıh gibi aklımda tutuyorum

Büyüdükçe büyüyor gözlerin

Ben sana mecburum bilemezsin

İçimi seninle ısıtıyorum”.

Oturub sevgidən çox yazmaq olar. Atilla İlhandan, Şəhriyardan, Cemal Süreyadan, Nüsrət Kəsəmənlidən və bir çox şairdən sevginin hər halı üçün onlarla şeir nümunə gətirə bilərik. Amma sevginin necə möhtəşəm, necə ilahi bir hiss olduğunu yaşamayan bilməz. Onlar üçün sevgi vaxt itkisidir. Yaşamayan üçün sevgi absurddur. Aşiq olanlar üçün isə sevgisiz həyatın cəhənnəmdən fərqi yoxdur. İnsan yalnız sevib sevildiyi zaman xoşbəxt olur. Sözlərimi Nazım Hikmətin “Uzak Mesafe” şeiri ilə sonlandırıram.

“Gülerken görmeyi özledim seni,

buluşmadan sevişlerimizi,

kokunu özledim bilmediğim

ve tenin sıcak mı beni düşünürken,

merak içindeyim?”

Hüseyn Rəşadoğlu