“İzaholunmaz kəşf”: Alimlər qalaktika kəşf ediblər

Astronomlar kainatın yaranmasından qısa müddət sonrakı dövrə aid olan və mövcud kosmoloji modellərə sığmayan nəhəng, həddindən artıq isti qalaktika klasteri aşkar ediblər.

Postxronika.az xəbər verir ki, bu kəşf "Böyük Partlayış"dan sonra kainatın necə formalaşdığına dair fundamental bilikləri yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur edir.

Kəşfin mahiyyəti: "Bu, necə baş verə bilər?"

"Live Science" nəşrinin yazdığına görə, James Webb Kosmik Teleskopu vasitəsilə müşahidə olunan bu qədim qalaktikalar qrupu kainatın cəmi 1 milyard il yaşı olduğu dövrə (hazırkı yaşının təxminən 7%-i) aiddir. Əsas problem ondadır ki, bu qalaktikalar həmin dövr üçün gözləniləndən qat-qat böyük, parlaq və "istidir". Alimlər bu fenomenin mövcud fizika qanunları ilə necə mümkün olduğunu anlamaqda çətinlik çəkirlər.

Alimləri heyrətə salan əsas məqamlar isə bu elmi ziddiyyətlərdir:

• Böyük Partlayış sonrası sürətli inkişaf: Standart modellərə görə, Böyük Partlayışdan sonra qalaktikaların bu dərəcədə nəhəng ölçülərə çatması üçün milyardlarla il vaxt lazımdır. Lakin yeni kəşf edilən qrup cəmi bir neçə yüz milyon ilə bu ölçüyə çatıb.

• Həddindən artıq temperatur: Qalaktika klasterindəki qazların temperaturu o qədər yüksəkdir ki, bu, ulduzların formalaşma sürətinin təsəvvür ediləndən qat-qat sürətli olduğunu göstərir.

• Qaranlıq maddənin rolu: Alimlər ehtimal edirlər ki, bu "erkən nəhənglərin" yaranmasında qaranlıq maddənin rolu indiyədək düşündüyümüzdən daha fərqli və təsirli ola bilər.

Tədqiqatçılar bu kəşfi "kosmologiyada böhran" və ya "yeni bir başlanğıc" kimi qiymətləndirirlər. Əgər bu qalaktikaların mövcudluğu təsdiqlənərsə, dərsliklərdəki "Kainatın yaranma tarixi" bölməsi tamamilə dəyişdirilə bilər. Hazırda James Webb teleskopu həmin bölgədən daha çox məlumat toplamağa davam edir.